z dnia 2 lipca 2020 r. (*1)
[sprostowane postanowieniem z dnia 3 września 2020 r.]
Odesłanie prejudycjalne – Artykuł 53 § 2 regulaminu postępowania przed Trybunałem – Artykuł 19 ust. 1 akapit drugi TUE – Skuteczna ochrona sądowa w dziedzinach objętych prawem Unii – Zasada niezawisłości sędziowskiej – Artykuł 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej – Właściwość Trybunału – Artykuł 267 TFUE – Dopuszczalność – Przepisy krajowe dotyczące przydzielania spraw w sądzie – Środek prawny – Wykładnia niezbędna do wydania wyroku przez sąd odsyłający – Oczywista niedopuszczalność
W sprawie C‑256/19
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Verwaltungsgericht Wien (sąd administracyjny w Wiedniu, Austria) postanowieniem z dnia 27 lutego 2019 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 26 marca 2019 r., w postępowaniu zainicjowanym przez:
S.A.D. Maler und Anstreicher OG
przy udziale:
Magistrat der Stadt Wien,
Bauarbeiter-Urlaubs- und Abfertigungskasse,
TRYBUNAŁ (dziesiąta izba),
w składzie: I. Jarukaitis (sprawozdawca), prezes izby, M. Ilešič i C. Lycourgos, sędziowie,
rzecznik generalny: M. Bobek,
sekretarz: A. Calot Escobar,
[tekst sprostowany postanowieniem z dnia 3 września 2020 r.] uwzględniając pisemny etap postępowania,
[tekst sprostowany postanowieniem z dnia 3 września 2020 r.] rozważywszy uwagi, które przedstawili:
postanowiwszy, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, orzec w formie postanowienia z uzasadnieniem, zgodnie z art. 53 § 2 regulaminu postępowania przed Trybunałem,
wydaje następujące
1Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE, art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „kartą”) oraz zasady skuteczności.
2Wniosek ten został złożony w ramach postępowania zainicjowanego przez S.A.D. Maler und Anstreicher OG (zwany dalej „Maler”) w przedmiocie zgodności z prawem decyzji zobowiązujących go do zapłaty obowiązkowych składek ustawowych.
3Artykuł 83 Bundes-Verfassungsgesetz (austriackiej federalnej ustawy konstytucyjnej, zwanej dalej „B-VG”) stanowi, że organizację i właściwość sądów określa ustawa federalna oraz że nikt nie może być pozbawiony prawa dostępu do sądu ustanowionego ustawą.
4Zgodnie z art. 87 B-VG:
„1. Sędziowie są niezawiśli w wykonywaniu funkcji sędziowskich.
2Sędzia wykonuje funkcje sędziowskie, realizując wszystkie zadania sądowe należące do niego według ustawy i podziału pracy w sądzie, z wyjątkiem zadań należących do administracji sądu, chyba że w myśl przepisów ustawy należą one do izb lub do komisji.
3Sprawy są rozdzielane między sędziów sądu z wyprzedzeniem, na czas określony ustawą federalną. Każda sprawa przydzielona w ten sposób sędziemu może być mu odebrana tylko zarządzeniem izby przewidzianej w tym celu w ustawie federalnej i tylko w przypadku przeszkody w sprawowaniu urzędu bądź też wówczas, gdy nadmiar spraw do rozpoznania uniemożliwia ich rozstrzygnięcie w rozsądnym terminie”.
5Na podstawie art. 135 ust. 2 B-VG stały klucz przydzielania spraw w Verwaltungsgericht Wien (sądzie administracyjnym w Wiedniu, Austria) powinien być określony z wyprzedzeniem na okres wskazany w ustawie. Zgodnie z § 18 Gesetz über das Verwaltungsgericht Wien (ustawy o sądzie administracyjnym w Wiedniu) jest to okres roku kalendarzowego.
6Na podstawie art. 135 ust. 3 B-VG sprawa przypadająca sędziemu Verwaltungsgericht Wien (sądu administracyjnego w Wiedniu) zgodnie ze stałym kluczem przydzielania spraw może być mu odebrana wyłącznie przez organ właściwy do określenia stałego klucza przydzielania, i to jedynie wówczas, jeżeli sędzia ten nie jest w stanie wypełnić swoich zadań w rozsądnym terminie z powodu obciążenia pracą.
7Maler, przedsiębiorstwo malarskie, został dwiema decyzjami Bauarbeiter-Urlaubs- und Abfertigungskasse (kasy ds. płatnych urlopów i odpraw dla pracowników sektora budownictwa, Austria) (zwanej dalej „BUAK”) zobowiązany do zapłaty obowiązkowych składek ustawowych na podstawie Bauarbeiter-Urlaubs- und Abfertigungsgesetz (ustawy o płatnych urlopach i odprawach pracowników sektora budownictwa) (BGBl. 414/1972) w brzmieniu obowiązującym dla stanu faktycznego sprawy w postępowaniu głównym (zwanej dalej „BUAG”).
8Ustawą tą został utworzony BUAK, podmiot zbiorowy prawa publicznego, którego zadaniem jest gromadzenie środków na wypłatę świadczeń przewidzianych w BUAG. Wspomniany organ odpowiada za zarządzanie wynagrodzeniami urlopowymi pracowników sektora budowlanego i ich wypłacanie tym pracownikom.
9Ponieważ Maler nie zapłacił tych składek, BUAK wystawił przeciwko niemu dwa tytuły egzekucyjne. Spółka ta wniosła odwołanie do Magistrat der Stadt Wien (zarządu miasta Wiednia, Austria) który decyzją z dnia 19 czerwca 2018 r. utrzymał te tytuły w mocy. Maler wniósł wówczas skargę na tę decyzję do Verwaltungsgericht Wien (sądu administracyjnego w Wiedniu). Podniósł on przed tym sądem, że jego pracownicy nie są objęci zakresem zastosowania tej ustawy i w związku z tym nie jest on zobowiązany do wypłaty dodatków płacowych i dodatkowych wynagrodzeń ustalonych przez BUAK.
10Sąd odsyłający, który uściśla, że orzeka w składzie jednego sędziego (zwany dalej „sędzią odsyłającym”), wskazuje, że BUAK jest instytucją gwarancyjną przewidzianą w prawie austriackim w celu zapewnienia pracownikom ochrony wynikającej z art. 7 dyrektywy 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy ( Dz.U. 2003, L 299, s. 9 ), zgodnie z którym państwa członkowskie powinny przyjąć niezbędne środki w celu zapewnienia, by każdy pracownik był uprawniony do corocznego płatnego urlopu w wymiarze co najmniej czterech tygodni, zgodnie z warunkami uprawniającymi i przyznającymi mu taki urlop, przewidzianymi w ustawodawstwie krajowym lub w praktyce krajowej.
11W dniu 26 lipca 2018 r. sprawa w postępowaniu głównym została zarejestrowana w Verwaltungsgericht Wien (sądzie administracyjnym w Wiedniu) pod jednym numerem sprawy i przydzielona sędziemu odsyłającemu.
12Sędzia odsyłający wskazuje, że decyzją z dnia 19 czerwca 2018 r. zarząd miasta Wiednia oddalił dwa odwołania, złożone przez Maler w różnych dniach, od tytułów egzekucyjnych wystawionych przez BUAK w związku z roszczeniami podnoszonymi przez kasę wobec tej spółki.
13Zdaniem sędziego odsyłającego, chociaż formalnie wpłynęła do niego tylko jedna skarga skierowana przeciwko tylko jednej decyzji, należałoby przyjąć, że w rzeczywistości wniesiono dwie skargi przeciwko dwóm różnym decyzjom. Wskazuje on jednak, że sekretariat Verwaltungsgericht Wien (sądu administracyjnego w Wiedniu) to, co zdaniem sędziego odsyłającego stanowi dwie skargi, zarejestrował jako jedną tylko skargę. Sędzia odsyłający wyjaśnia, że naruszony został stały klucz przydzielania spraw w Verwaltungsgericht Wien (sądzie administracyjnym w Wiedniu), ponieważ poprzez zarejestrowanie dwóch różnych skarg pod jednym numerem sprawy doszło do naruszenia zasady rozdziału spraw, która – gdyby została ona zastosowana prawidłowo – doprowadziłaby do przydzielenia tych spraw dwóm różnym sędziom.
14Sędzia odsyłający zaznacza, że poinformował sekretariat swojego sądu o tym „błędzie”.
15W dniu 31 lipca 2018 r. sekretariat zarejestrował skargę wniesioną przez Maler pod drugim numerem sprawy, ponieważ skarga ta była skierowana przeciwko innemu punktowi sentencji decyzji z dnia 19 czerwca 2018 r. Ta druga sprawa została jednak ponownie przydzielona temu samemu sędziemu, mianowicie sędziemu odsyłającemu.
16Ten ostatni wyjaśnia, że w dniu 3 sierpnia 2018 r. wystosował do prezesa swojego sądu „zarzut braku właściwości” w odniesieniu do tego przydziału. Zdaniem sędziego odsyłającego sekretariat powinien był, zgodnie ze stałym kluczem przydzielania spraw, przydzielić sprawę zarejestrowaną pod tym drugim numerem innemu sędziemu.
17W przekonaniu tego sędziego prezes sądu, poleciwszy ustnie sekretariatowi, by nie zmieniać pierwotnego przydziału pierwszej sprawy i połączyć z nią drugą sprawę, naruszył przepisy regulujące stały klucz przydzielania spraw.
18Sędzia odsyłający jest zdania, że jedynie komisja do spraw stałego klucza przydzielania spraw jest uprawniona, jako organ kolegialny, do dokonania takiego przydziału.
19Sędzia odsyłający wskazuje, że nigdy nie poinformowano go o tych „poczynaniach” ani o tym „zamaskowanym” przydziale drugiej sprawy. Dodaje on, że austriacki porządek prawny nie przewiduje możliwości wniesienia skargi, by sprzeciwić się tego rodzaju „poczynaniom” ze strony prezesa sądu.
20W dniu 5 października 2018 r. sędzia odsyłający złożył do prezesa Verwaltungsgericht Wien (sądu administracyjnego w Wiedniu) jako przewodniczącego komisji ds. stałego klucza przydzielania spraw wniosek o stwierdzenie, że nie jest on uprawniony do orzekania w sprawie w postępowaniu głównym. We wniosku wprost powołał się na orzecznictwo Verfassungsgerichtshof (trybunału konstytucyjnego, Austria), zgodnie z którym orzeczenie sędziego, którego uprawniono do rozpoznania sprawy niezgodnie z wewnętrznym kluczem przydzielania spraw jego sądu, należy zakwalifikować jako orzeczenie wydane przez sąd niewłaściwy. Sędzia odsyłający wyjaśnia, że Verfassungsgerichtshof (trybunał konstytucyjny) orzekł, że takie orzeczenie narusza konstytucyjne przepisy art. 83 ust. 2 B-VG i art. 6 ust. 1 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, podpisanej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (zwanej dalej „EKPC”), i z tego powodu jest niekonstytucyjne. Na poparcie tego wniosku sędzia ten wskazał również, że jeśli wyda niekonstytucyjne orzeczenie, narazi się na sankcje służbowe, sankcje dyscyplinarne i karne, jak również na zasądzenie od niego odszkodowania. Ponadto zauważył on, że zgodnie z art. 6 ust. 1 EKPC jego obowiązkiem jest niedopuszczenie do wydania niekonstytucyjnego orzeczenia sądowego.
21W dniu 10 października 2018 r. prezes sądu, do którego należy sędzia odsyłający, poinformował go, że jest on uprawniony do wydania orzeczenia w sprawie w postępowaniu głównym i że ma obowiązek to uczynić. Wyjaśnił w tym piśmie, że skarga dotyczy jednej tylko decyzji administracyjnej, a zatem istnieje również tylko jedna sprawa.
22Sędzia odsyłający, uznawszy, że pismo to stanowi akt władzy publicznej, zaskarżył je do Verwaltungsgerichtshof (trybunału administracyjnego, Austria).
23Postanowieniem z dnia 21 listopada 2018 r. sąd ten odrzucił skargę jako niedopuszczalną, zasadniczo na tej podstawie, że na prawo podmiotowe do ochrony sądu wskazanego ustawą mogą się powoływać wyłącznie strony postępowania przed sądem administracyjnym. Natomiast członek sądu administracyjnego nie może doznać naruszenia prawa podmiotowego poprzez błędne przydzielenie i nie jest też uprawniony do wniesienia skargi na takie przydzielenie.
24Sędzia odsyłający wskazuje, że postanowieniem tym Verwaltungsgerichtshof (trybunał administracyjny) przyznał jednak, że gdyby pogląd sędziego odsyłającego był prawidłowy, orzeczenie wydane przez niego jako sędziego w sprawie w postępowaniu głównym naruszałoby – z powodu braku jego właściwości wynikającego z faktu, że sprawa ta została mu przydzielona niezgodnie z prawem – zasadę sędziego powołanego zgodnie z prawem, zapisaną w art. 83 ust. 2 B-VG i w art. 6 ust. 1 EKPC, oraz że orzeczenie byłoby w konsekwencji niekonstytucyjne.
25Sędzia odsyłający uważa również, że w sądach ustanowionych ustawą jako organy ochrony sądowej w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC wnoszone sprawy powinny być przed ich przydzieleniem identyfikowane według stałego klucza przydzielania, gdyż w przeciwnym razie doszłoby do naruszenia tego postanowienia.
26W tej kwestii sędzia odsyłający zauważa, że, po pierwsze, prawo austriackie nie pozwala na zakwestionowanie przydziału sprawy danemu sędziemu z naruszeniem stałego klucza przydzielania spraw, a zatem sędzia ten ma obowiązek bądź wydania z pełną świadomością orzeczenia naruszającego prawa stron przewidziane w art. 6 ust. 1 EKPC, bądź powstrzymania się od orzekania i naruszenia w ten sposób praw stron przewidzianych w tym samym postanowieniu. Po drugie, z powodu braku wiedzy o nieprawidłowościach oraz zdarzeniach o charakterze czysto wewnętrznym, stanowiących naruszenie stałego klucza przydzielania spraw, strony są w prawie austriackim pozbawione skutecznej gwarancji ich praw z naruszeniem art. 6 ust. 1 EKPC.
27Jego zdaniem przedmiotowy austriacki system prawny wzbudza poważne wątpliwości co do bezstronności sędziów. Strona postępowania nie może bowiem podnieść braku właściwości sędziego, zanim sąd wyda orzeczenie. Ponadto sędzia rozpoznający sprawę ma obowiązek wydania orzeczenia mimo braku właściwości. Austriacki system prawny pozbawia zatem zarówno sędziego, jak i strony postępowania, zanim zapadnie orzeczenie, możliwości podniesienia faktu, że orzeczenie to narusza art. 6 ust. 1 EKPC z powodu niezgodności z prawem w zakresie z góry ustalonego porządku przydzielania spraw obowiązującego w danym sądzie, tak jak ma to miejsce w sprawie, którą powinien rozpoznać.
28W tych okolicznościach Verwaltungsgericht Wien (sąd administracyjny w Wiedniu) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy przynajmniej w odniesieniu do krajowego porządku prawnego, który w celu ochrony niezawisłości i bezstronności sądów przewiduje w swojej konstytucji prawo podstawowe do przydzielania spraw sędziom według stałego klucza podziału tych spraw ustalonego uprzednio zgodnie z pewnymi zasadami ogólnymi, art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w związku z art. 47 karty i zasadę skuteczności należy interpretować w ten sposób, że ustawodawca powinien zapewnić, by ta gwarancja praw podstawowych była skuteczna, a nie tylko istniała teoretycznie?
Czy przynajmniej w odniesieniu do krajowego porządku prawnego, który w celu ochrony niezawisłości i bezstronności sądów przewiduje w swojej konstytucji prawo podstawowe do przydzielania spraw sędziom według stałego klucza podziału tych spraw ustalonego uprzednio zgodnie z pewnymi zasadami ogólnymi, art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w związku z art. 47 karty i zasadę skuteczności należy interpretować w ten sposób, że sędzia, który ma wątpliwości co do zgodności z prawem wewnętrznego podziału spraw w sądzie lub co do zgodności z prawem decyzji wewnętrznej sądu w przedmiocie realizacji tego wewnętrznego podziału spraw w sądzie, która ma bezpośredni wpływ na działalność tego sędziego (w szczególności decyzji o przydzieleniu sprawy), powinien mieć możliwość wniesienia w związku z tymi wątpliwościami środka zaskarżenia (który w szczególności nie byłby dla tego sędziego obciążający finansowo) do innego sądu, który ma pełne uprawnienia do kontroli zgodności z prawem aktu prawnego zakwalifikowanego jako niezgodny z prawem?
Czy przynajmniej w odniesieniu do krajowego porządku prawnego, który w celu ochrony niezawisłości i bezstronności sądów przewiduje w swojej konstytucji prawo podstawowe do przydzielania spraw sędziom według stałego klucza podziału tych spraw ustalonego uprzednio zgodnie z pewnymi zasadami ogólnymi, art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w związku z art. 47 karty i zasadę skuteczności należy interpretować w ten sposób, że strona postępowania, która ma wątpliwości co do zgodności z prawem przepisu dotyczącego wewnętrznego podziału spraw w sądzie, który ma charakter prejudycjalny dla rozstrzygnięcia w jej postępowaniu, lub co do zgodności z prawem przydzielenia danego postępowania do konkretnego sędziego, powinna mieć możliwość – jeszcze przed wydaniem przez sąd rozstrzygnięcia w sprawie – wniesienia w związku z tymi wątpliwościami środka zaskarżenia (który nie byłby dla tej strony nadmiernie obciążający finansowo) do innego sądu, który ma uprawnienia do pełnej kontroli zgodności z prawem aktu prawnego zakwalifikowanego jako niezgodny z prawem?
Czy przynajmniej w odniesieniu do krajowego porządku prawnego, który w celu ochrony niezawisłości i bezstronności sądów przewiduje w swojej konstytucji prawo podstawowe do przydzielania spraw sędziom według stałego klucza podziału tych spraw ustalonego uprzednio zgodnie z pewnymi zasadami ogólnymi, art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w związku z art. 47 karty i zasadę skuteczności należy interpretować w ten sposób, że zasady wewnętrznego podziału spraw w sądzie oraz wewnętrznego sposobu dokumentowania wpływających akt powinny być na tyle przejrzyste i zrozumiałe, aby sędzia lub strona byli w stanie, bez szczególnego wysiłku, sprawdzić zgodność konkretnego przydzielenia sprawy danemu sędziemu lub składowi orzekającemu z wymogami wewnętrznego podziału spraw w sądzie?
Czy przynajmniej w odniesieniu do krajowego porządku prawnego, który w celu ochrony niezawisłości i bezstronności sądów przewiduje w swojej konstytucji prawo podstawowe do przydzielania spraw sędziom według stałego klucza podziału tych spraw ustalonego uprzednio zgodnie z pewnymi zasadami ogólnymi, art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w związku z art. 47 karty i zasadę skuteczności należy interpretować w ten sposób, że strony postępowania i prowadzący postępowanie sędzia powinni być w stanie, bez szczególnego zaangażowania z ich strony, zrozumieć treść przepisów regulujących podział spraw i w ten sposób sprawdzić zgodność z prawem dokonanego przydzielenia sprawy danemu sędziemu lub składowi orzekającemu?
W przedmiocie właściwości Trybunału i dopuszczalności wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym
29Zgodnie z art. 53 § 2 regulaminu postępowania przed Trybunałem, jeżeli Trybunał jest oczywiście niewłaściwy do rozpoznania sprawy lub jeżeli wniosek lub skarga są oczywiście niedopuszczalne, może on, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, w każdej chwili wydać postanowienie z uzasadnieniem, nie podejmując dalszych czynności procesowych.
30Powyższy przepis należy zastosować w niniejszej sprawie.
31Jeżeli chodzi o właściwość Trybunału do rozpoznania niniejszej sprawy, którą to właściwość kwestionuje rząd austriacki, należy w pierwszej kolejności przypomnieć, że – co się tyczy postanowień karty – w ramach odesłania prejudycjalnego na podstawie art. 267 TFUE Trybunał może dokonywać wykładni prawa Unii jedynie w granicach przyznanej mu właściwości [wyrok z dnia 19 listopada 2019 r.A.K. i in. (Niezależność Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego), C‑585/18, C‑624/18 i C‑625/18 , EU:C:2019:982 , pkt 77 i przytoczone tam orzecznictwo].
32Zakres zastosowania karty praw podstawowych w odniesieniu do działań państw członkowskich został określony w jej art. 51 ust. 1, zgodnie z którym postanowienia karty mają zastosowanie do państw członkowskich wyłącznie w zakresie, w jakim państwa te stosują prawo Unii, przy czym postanowienie to potwierdza utrwalone orzecznictwo Trybunału, zgodnie z którym gwarantowane w porządku prawnym Unii prawa podstawowe znajdują zastosowanie we wszystkich sytuacjach podlegających prawu Unii, jednak nie poza takimi sytuacjami [wyrok z dnia 19 listopada 2019 r.A.K. i in. (Niezależność Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego), C‑585/18, C‑624/18 i C‑625/18 , EU:C:2019:982 , pkt 78 i przytoczone tam orzecznictwo].
33W niniejszej sprawie, jeżeli chodzi dokładniej o wspomniany we wniosku wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym art. 47 karty, należy stwierdzić, że spór przedłożony sędziemu odsyłającemu dotyczy zasadniczo zgodności z prawem decyzji administracyjnej wydanej przez BUAK, który według tego sędziego jest instytucją gwarancyjną przewidzianą w prawie austriackim w celu zapewnienia pracownikom ochrony wynikającej z art. 7 dyrektywy 2003/88. Sędzia ten nie zadaje jednak żadnego pytania dotyczącego wykładni tego art. 7 ani nie przedstawia powodów, dla których przepis ten miałby mieć znaczenie dla sporu w postępowaniu głównym. Sam fakt, że według sędziego odsyłającego BUAK „wynika” z rzeczonego art. 7, nie wystarcza do przyjęcia, że spór w postępowaniu głównym podlega prawu Unii w rozumieniu orzecznictwa przytoczonego w pkt 32 niniejszego postanowienia.
34Z powyższego wynika, że nic nie pozwala uznać, iż spór w postępowaniu głównym dotyczy wykładni lub stosowania przepisu prawa Unii wdrożonego na szczeblu krajowym. Tym samym Trybunał nie jest właściwy do dokonania wykładni art. 47 karty w niniejszej sprawie.
35Jeżeli chodzi, w drugiej kolejności, o art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE, należy przypomnieć, że na podstawie tego postanowienia państwa członkowskie ustanawiają środki niezbędne do zapewnienia jednostkom poszanowania ich prawa do skutecznej ochrony sądowej w dziedzinach objętych prawem Unii. Do państw członkowskich należy zatem ustanowienie systemu środków odwoławczych i procedur zapewniających skuteczną kontrolę sądową w tych dziedzinach (wyrok z dnia 26 marca 2020 r., Miasto Łowicz i Prokurator Generalny, C‑558/18 i C‑563/18 , EU:C:2020:234 , pkt 32 i przytoczone tam orzecznictwo).
36Co się tyczy zakresu stosowania art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE, to z orzecznictwa Trybunału wynika zresztą, że postanowienie to ma na celu zagwarantowanie skutecznej ochrony prawnej w „dziedzinach objętych prawem Unii”, niezależnie od tego, w jakiej sytuacji państwa członkowskie stosują to prawo w rozumieniu art. 51 ust. 1 karty (wyrok z dnia 26 marca 2020 r., Miasto Łowicz i Prokurator Generalny, C‑558/18 i C‑563/18 , EU:C:2020:234 , pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo).
37Artykuł 19 ust. 1 akapit drugi TUE znajduje zatem między innymi zastosowanie w stosunku do każdego organu krajowego, który może rozstrzygać jako sąd kwestie dotyczące stosowania lub wykładni prawa Unii, a więc wchodzące w zakres dziedzin objętych tym prawem (wyrok z dnia 26 marca 2020 r., Miasto Łowicz i Prokurator Generalny, C‑558/18 i C‑563/18 , EU:C:2020:234 , pkt 34 i przytoczone tam orzecznictwo).
38Otóż jest tak w przypadku sędziego odsyłającego, który jako członek austriackiego sądu może orzekać o kwestiach związanych ze stosowaniem lub z wykładnią prawa Unii i należy, jako „sąd” w znaczeniu zdefiniowanym w tym prawie, do austriackiego systemu środków prawnych „w dziedzinach objętych prawem Unii” w rozumieniu art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE, skutkiem czego powinien odpowiadać wymogom skutecznej ochrony sądowej (wyrok z dnia 26 marca 2020 r., Miasto Łowicz i Prokurator Generalny, C‑558/18 i C‑563/18 , EU:C:2020:234 , pkt 35 i przytoczone tam orzecznictwo).
39Ponadto należy przypomnieć, że chociaż organizacja wymiaru sprawiedliwości w państwach członkowskich należy do kompetencji tych ostatnich, to wciąż przy wykonywaniu tej kompetencji państwa członkowskie mają obowiązek dotrzymywać zobowiązań wynikających dla nich z prawa Unii, a w szczególności z art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE (wyrok z dnia 26 marca 2020 r., Miasto Łowicz i Prokurator Generalny, C‑558/18 i C‑563/18 , EU:C:2020:234 , pkt 36 i przytoczone tam orzecznictwo).
40Z powyższego wynika, że w niniejszej sprawie Trybunał jest właściwy do dokonania wykładni art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE.
41Jeżeli chodzi o podniesioną przez rządy austriacki i polski, jak również przez Komisję Europejską, kwestię dopuszczalności wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, należy przypomnieć, że pytania dotyczące wykładni prawa Unii, z którymi zwrócił się sąd krajowy w ramach stanu prawnego i faktycznego, za którego ustalenie jest on odpowiedzialny i którego prawidłowość nie podlega ocenie Trybunału, korzystają z domniemania, iż mają znaczenie dla sprawy (wyrok z dnia 26 marca 2020 r., Miasto Łowicz i Prokurator Generalny, C‑558/18 i C‑563/18 , EU:C:2020:234 , pkt 43 i przytoczone tam orzecznictwo).
42Z utrwalonego orzecznictwa wynika jednak również, że procedura ustanowiona w art. 267 TFUE jest instrumentem współpracy pomiędzy Trybunałem i sądami krajowymi, dzięki któremu Trybunał dostarcza sądom krajowym elementów wykładni prawa Unii, które są im niezbędne do rozstrzygnięcia zawisłych przed nimi sporów. Odesłanie prejudycjalne nie ma bowiem służyć wydawaniu opinii doradczych w przedmiocie kwestii ogólnych i hipotetycznych, lecz ma być podyktowane rzeczywistą potrzebą skutecznego rozstrzygnięcia sporu (wyrok z dnia 26 marca 2020 r., Miasto Łowicz i Prokurator Generalny, C‑558/18 i C‑563/18 , EU:C:2020:234 , pkt 44 i przytoczone tam orzecznictwo).
43Jak wynika z samego brzmienia art. 267 TFUE, orzeczenie w trybie prejudycjalnym musi być „niezbędne”, aby umożliwić sądowi odsyłającemu „wydanie wyroku” w zawisłej przed nim sprawie (wyrok z dnia 26 marca 2020 r., Miasto Łowicz i Prokurator Generalny, C‑558/18 i C‑563/18 , EU:C:2020:234 , pkt 45 i przytoczone tam orzecznictwo).
44Trybunał wielokrotnie przypominał, że zarówno z brzmienia, jak i z systematyki art. 267 TFUE wynika, iż warunkiem zastosowania procedury prejudycjalnej jest w szczególności rzeczywiste istnienie przed sądem krajowym sporu, w którym sąd ten ma wydać orzeczenie pozwalające na uwzględnienie orzeczenia prejudycjalnego (wyrok z dnia 26 marca 2020 r., Miasto Łowicz i Prokurator Generalny, C‑558/18 i C‑563/18 , EU:C:2020:234 , pkt 46 i przytoczone tam orzecznictwo).
45W ramach takiej procedury konieczne jest zatem zaistnienie między owym sporem a przepisami prawa Unii, o których wykładnię się zwrócono, łącznika przejawiającego się w tym, że owa wykładnia jest obiektywnie niezbędna z punktu widzenia orzeczenia, jakie ma wydać sąd odsyłający (wyrok z dnia 26 marca 2020 r., Miasto Łowicz i Prokurator Generalny, C‑558/18 i C‑563/18 , EU:C:2020:234 , pkt 48 i przytoczone tam orzecznictwo).
46W niniejszym wypadku należy stwierdzić, po pierwsze, że spór w postępowaniu głównym nie wykazuje pod względem materialnoprawnym żadnego łącznika z prawem Unii, w szczególności z art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE, którego dotyczą pytania prejudycjalne, oraz że wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym nie wskazuje, by sędzia odsyłający był zobowiązany do zastosowania tego prawa – czy też wspomnianego postanowienia – aby móc rozstrzygnąć ów spór co do istoty. Pod tym względem niniejsza sprawa różni się w szczególności od sprawy, w której zapadł wyrok z dnia 27 lutego 2018 r., Associação Sindical dos Juízes Portugueses ( C‑64/16 , EU:C:2018:117 ), w której to sprawie sąd odsyłający rozpatrywał skargę o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych, na mocy których obniżono wynagrodzenie sędziów Tribunal de Contas (trybunału obrachunkowego, Portugalia) na podstawie przewidującego takie obniżenie ustawodawstwa krajowego, którego zgodność z art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE została zakwestionowana przed sądem odsyłającym (wyrok z dnia 26 marca 2020 r., Miasto Łowicz i Prokurator Generalny, C‑558/18 i C‑563/18 , EU:C:2020:234 , pkt 49 i przytoczone tam orzecznictwo).
47Po drugie, chociaż Trybunał uznał już za dopuszczalne pytania prejudycjalne dotyczące wykładni przepisów proceduralnych prawa Unii, które sąd odsyłający był zobowiązany zastosować w celu wydania wyroku (zob. podobnie w szczególności wyrok z dnia 17 lutego 2011 r., Weryński, C‑283/09 , EU:C:2011:85 , pkt 41 , 42 ), to jednak pytania prejudycjalne przedstawione w niniejszej sprawie nie dotyczą takiej sytuacji (zob. podobnie wyrok z dnia 26 marca 2020 r., Miasto Łowicz i Prokurator Generalny, C‑558/18 i C‑563/18 , EU:C:2020:234 , pkt 50 ).
48Po trzecie, nie wydaje się ponadto, by odpowiedź, jakiej miałby udzielić Trybunał na te pytania, mogła dostarczyć sędziemu odsyłającemu taką wykładnię prawa Unii, która pozwoliłaby mu rozstrzygnąć kwestie proceduralne prawa krajowego przed wydaniem orzeczenia co do istoty zawisłych przed nim sporów. Pod tym względem niniejsza sprawa różni się także na przykład od spraw zakończonych wyrokiem z dnia 19 listopada 2019 r., A.K. i in. (Niezależność Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego) ( C‑585/18, C‑624/18 i C‑625/18 , EU:C:2019:982 ), w których to sprawach wykładnia, o którą wniesiono w ramach odesłania prejudycjalnego, była w stanie wpłynąć na kwestię ustalenia sądu właściwego do merytorycznego rozpoznania sporów mających związek z prawem Unii, na co w szczególności wskazują pkt 100, 112 i 113 tego wyroku (zob. podobnie wyrok z dnia 26 marca 2020 r., Miasto Łowicz i Prokurator Generalny, C‑558/18 i C‑563/18 , EU:C:2020:234 , pkt 51 i przytoczone tam orzecznictwo).
49Jak bowiem opisano w pkt 14–17 niniejszego postanowienia, sędzia odsyłający zakwestionował przydzielenie sprawy w postępowaniu głównym najpierw w drodze wewnętrznego „zażalenia”, następnie na drodze sądowej przed Verwaltungsgerichtshof (trybunałem administracyjnym), a także, jak podaje rząd niemiecki, przed Bundesverwaltungsgericht (federalnym sądem administracyjnym, Austria), lecz bezskutecznie. Z akt przedłożonych Trybunałowi wynika również, że w ramach sporu w postępowaniu głównym sędzia odsyłający nie będzie mógł orzekać w przedmiocie zgodności z prawem przydzielenia mu tej sprawy, ponieważ kwestia podnoszonego naruszenia przepisów regulujących przydzielania spraw w sądzie odsyłającym nie jest przedmiotem tego sporu oraz ponieważ kwestia właściwości sędziego odsyłającego zostanie w każdym razie, w wypadku odwołania, sprawdzona przez sąd wyższej instancji.
50W tych okolicznościach z postanowienia odsyłającego nie wynika, by między postanowieniem prawa Unii, którego dotyczą pytania prejudycjalne, a sporami w postępowaniach głównych istniał łącznik, który uczyniłby wnioskowaną wykładnię niezbędną do tego, by sędzia odsyłający mógł, na podstawie wskazówek wynikających z takiej wykładni, wydać rozstrzygnięcie konieczne do rozpoznania tego sporu (zob. podobnie wyrok z dnia 26 marca 2020 r., Miasto Łowicz i Prokurator Generalny, C‑558/18 i C‑563/18 , EU:C:2020:234 , pkt 52 i przytoczone tam orzecznictwo).
51Pytania te nie dotyczą zatem wykładni prawa Unii, która byłaby obiektywnie niezbędna do rozstrzygnięcia owych sporów, lecz mają charakter generalny.
52Ponadto, jeżeli chodzi o zasadę skuteczności, należy zauważyć, że chociaż sędzia odsyłający zwraca się do Trybunału z pytaniami również w świetle tej zasady, to w żaden sposób nie rozwija tego aspektu w postanowieniu odsyłającym, a tym samym nie przedstawia powodów, dla których wykładnia tej zasady miałaby być niezbędna dla rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu głównym.
53Z ogółu powyższych rozważań wynika, że wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest niedopuszczalny.
54Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (dziesiąta izba) postanawia, co następuje:
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Verwaltungsgericht Wien (sąd administracyjny w Wiedniu, Austria) postanowieniem z dnia 27 lutego 2019 r. jest niedopuszczalny.
Podpisy
(*1) Język postępowania: niemiecki.
Tekstas iš mūsų archyvo (Europos Sąjungos leidinių biuro „Cellar“ duomenys). Commission Decision 2011/833/EU — free reuse incl. commercial; attribution to EUR-Lex / Court of Justice of the European Union required; EUR-Lex is not the authentic record of the Court.